Aanmelden

Printen

Send to a friend

wo 09-09-2009, ROTTERDAM
Spiegeldag Gebiedsontwikkeling 090909
Eindmanifestatie Habiforum samen met NederLandBovenWater

PARALLELPROGRAMMA – EERSTE RONDE
11.45-12.45 uur

1.1 LUISTEREN NAAR LEZING:

Gebiedsontwikkeling en ruimtelijke kwaliteit: mensenwerk

Ruimtelijke kwaliteit is misschien wel de belangrijkste bijzaak van gebiedsontwikkeling. Maar hoe breng je dit moeilijk meetbare aspect effectief in bij de toch al zo complexe processen van gebiedsontwikkeling? Voorbeelden op vier verschillende schaalniveaus. Wat kun je als Rijksadviseur, wat kun je in een mega-project (Ruimte-voor-de-Rivier), wat kun je in een provincie (Overijssel), wat kan regionaal (Groningen-Assen) en wat kun je op gemeentelijk niveau (Amsterdam-IJburg)? Op naar mooi en goed, neem met minder geen genoegen!
Dirk Sijmons, Directeur H+N+S Landschapsarchitecten
Aansluitend interview door Felix Rottenberg


1.2 KENNIS DELEN MET KOPLOPERS:

Extra kwaliteit door burgerparticipatie en duale politiek

Waalfront Nijmegen
Groot draagvlak en versterking van plankwaliteit dankzij burgerparticipatie. Snelle realisatie van ingrijpende transformatie: alleen maar winnaars!
Paul Depla (College B&W Nijmegen)

Paleiskwartier Den Bosch
Met grond- en vastgoedexploitatie in publiekprivate handen en stevige afspraken over verdeling van mogelijke extra baten maximale opbrengst voor gemeente en marktpartijen: georganiseerde slagkracht door welbegrepen eigenbelang.
Willem van der Made (Stadsontwikkeling ’s-Hertogenbosch)

Reflectie: Geert Teisman (EUR)
Gespreksleiding: Hans de Jonge (TU Delft / Brink Groep) en Peter van Rooy (Habiforum)


1.3 REFLECTEREN MET WETENSCHAPPERS:

Netwerken in de Zuidplaspolder
De ruimtelijke kwaliteit van de Zuidplaspolder staat onder hoge druk: woningbouw, bedrijvigheid, glastuinbouw, water-, bodem- en groenopgaven. Integrale aanpak noodzakelijk, provincie als regisseur. Hoe worden belangen van alle belanghouders afgewogen? Hoe wordt kwaliteit van de leefomgeving ook op lange termijn geborgd? Analyse van het succes van netwerken vanuit verschillende invalshoeken.
Jurian Edelenbos (EUR), Erik-Hans Klijn (EUR), Paul Opdam (WUR) en Willem Salet (UvA)


WERKEN IN WERKSESSIES:

1.4 Mutual Gains Approach: beproefd en op de praktijk gebaseerd
Weg met moeizame compromissen die maar niet willen leiden tot verbetering van ruimtelijke kwaliteit! Ontdek hoe zakelijk onderhandelen en het behartigen van werkelijke belangen tot daadwerkelijke verbetering van gebiedskwaliteit kunnen leiden. 
Frans Evers (RMNO) en Onno van Eijk (Nirov)

1.5 Teamvorming in gebiedsontwikkeling: HRM biedt kansen
Gebiedsontwikkeling is mensenwerk, teamvorming is bepalend voor succes. Hoe kunnen HRM-professionals bijdragen aan goede teamvorming?
Janine van Dijk-Boers, Eppie Fokkema, Jan Hylke de Jong, Harm Leijssen en 
Rudi Thomas (allen Atrivé)

1.6 Ontwerpen met de schetsschuit
In het plangebied samen aan de tekentafel, wensen vanuit verschillende disciplines integreren, tekenen en rekenen onder leiding van professionals. Resultaat: ontwikkelingsrichtingen als basis voor bestuurlijke besluitvorming.
Pieter Boone en Joke Schalk (beiden Dienst Landelijk Gebied)

1.7 Regionale samenwerking
Regionale samenwerking in vele soorten en maten: bestuurlijke lichtheid enerzijds, krachtige instituties anderzijds. Op zoek naar de optimale invulling van bestuurlijke daadkracht aan de hand van praktijkvoorbeelden.
Pieter van Ree (Royal Haskoning / Nirov), Marjolein Stamsnijder (Nirov),
Goof van Vliet (Bureau Drechtsteden) en Patricia Withagen (Regio Stedendriehoek)

1.8 Integratie mobiliteit, bereikbaarheid en ruimtelijke kwaliteit
Lightrail als succesvolle katalysator van de samenhang tussen mobiliteit, bereikbaarheid en ruimtelijke kwaliteit.
Loes Bonnemayer, Ellen Lastdrager en Maya Savelkoul (allen Twynstra Gudde)

1.9 Maatschappelijke kosten-batenanalyse
De opbrengsten van de MKBA centraal. Concreet aan de slag met stappenplan, voorbeelden en kengetallen.
Rob Nieuwkamer en Elisabeth Ruijgrok (beiden Witteveen+Bos)

1.10 Gebiedsontwikkeling beter, sneller en goedkoper: maar hoe?
Gebiedsontwikkeling is complex. Deze complexiteit is in het Praktijkboek Gebiedsontwikkeling op basis van 40 praktijken geanalyseerd en vervat in 12 thema's. Thema's die er toe doen in gebiedsontwikkeling. Aan de slag met deze thema's, gekoppeld aan uw eigen praktijk! Welke thema's zijn het meest pregnant? Maar vooral: hoe kan het beter, sneller en goedkoper?
Wendy Versteeg en Patrick Voet (beiden Royal Haskoning)


1.11 ONTDEKKEN MET ONDERWIJS:

De Habiforum Leertafel
Presentatie van drie minors: Watermanagement en gebiedsontwikkeling, Klimaatbestendige gebiedsontwikkeling en Procesvoering bij duurzame gebiedsontwikkeling.
Andor van Dijk (Hogeschool HAS Den Bosch), Huib Haccoû (Saxion Hogescholen / Habiforum), Peter Groenhuijzen, Tanja van Heuvelen en Daan van der Linde (allen Hogeschool Van Hall Larenstein), Charlotte Schmidt (Hogeschool Rotterdam) en Els Vernooij (Stichting Wateropleidingen)

PARALLELPROGRAMMA – TWEEDE RONDE
13.45-14.45 uur

2.1 LUISTEREN NAAR LEZING:

Perspectief op gebiedsontwikkeling in tijden van crisis
Verkleinen, verzelfstandigen, versoberen en vertragen: hoe om te gaan met de effecten van deze tendens op gebiedsontwikkeling? Hoe plankwaliteit te garanderen? Hoe duurzaamheidsambities hoog te houden? Inzetten op optimaal benutten van creatieve energie die vrijkomt uit het actuele elan van 'alle hens aan dek'. Nieuwe samenwerkingsvormen tekenen zich af: naar een nieuw evenwicht publiek-privaat. En nieuwe en vroege aandacht voor maatschappelijk en politiek draagvlak. 
Friso de Zeeuw, Praktijkhoogleraar Gebiedsontwikkeling TU Delft / Directeur Nieuwe Markten Bouwfonds Ontwikkeling
Aansluitend interview door Felix Rottenberg


2.2 KENNIS DELEN MET KOPLOPERS:

Netwerken en procesontwerp

Overdiepse polder Noord-Brabant
Onder het motto ‘participatief waar het kan, representatief waar het moet’ is succesvol gewerkt. Verantwoordelijkheid geven en nemen als kernkwaliteit van leiderschap.
René Peusens (Provincie Noord-Brabant) 

IJsseldelta Zuid Overijssel
Zorgvuldige inrichting van het proces levert maximaal rendement: bewoners zijn zich eigenaar gaan voelen, vele belangen zijn gediend: water, infrastructuur, woningbouw, natuur en recreatie. 
Arjan Otten (Provincie Overijssel)

Reflectie: Erik-Hans Klijn (EUR)
Gespreksleiding: Hans de Jonge (TU Delft / Brink Groep) en Peter van Rooy (Habiforum)


2.3 REFLECTEREN MET WETENSCHAPPERS:

Metropolitane ambitie van Amsterdam
Past de geambieerde schaal bij een gebied? Waar ligt het optimum? In welke mate zijn ontwikkelingen (nog) te sturen? Hoe verhouden de private en publieke sectoren zich tot elkaar? Over de urgentie van prioriteren. Is de Amsterdamse aanpak te vergelijken met andere stedelijke regio’s?
Willem Korthals Altes (OTB TU Delft) en Piet Rietveld (VU)


WERKEN IN WERKSESSIES:

2.4 Mutual Gains Approach: beproefd en op de praktijk gebaseerd -
Aviolanda Maintenance Valley Woensdrecht
Weg met moeizame compromissen die maar niet willen leiden tot verbetering van ruimtelijke kwaliteit! Ontdek hoe zakelijk onderhandelen en het behartigen van werkelijke belangen tot daadwerkelijke verbetering van gebiedskwaliteit kunnen leiden. Praktijkvoorbeeld. 
Frans Evers (RMNO), Onno van Eijk (Nirov), Marcel Fränzel (College van B&W Gemeente Woensdrecht) en Martijn Koobs (Provincie Noord-Brabant)

2.5 Gebiedsontwikkeling en financiering
Slimme financiering van grondposities: wat is de bewegingsvrijheid voor publieke partijen hierin? Welke vormen kunnen grondarrangementen hebben in relatie tot optimale financiële haalbaarheid en risicobeheersing? Neem deel aan het spiegelspel en ontdek wat er te winnen valt!
Coen van Campen en Regina Eijkenboom (beiden ASR Vastgoed Ontwikkeling) en Edwin Hageman (Gjald) 

2.6 Ontwerpproces: aansturen van ontwerpers en kwaliteit
Ontwerper in de vuurlinie van uiteenlopende belangen. Hoe leg je kwaliteiten al vroeg vast met behoud van de nodige flexibiliteit? Kwestie van aansturing en waken voor valkuil van blauwdrukken.
Agnes Franzen en Jolai van der Vegt (beiden TU Delft)

2.7 Sturen op relaties: initiator, realisator, facilitator
Elk proces draait om interactie tussen deze 3 actoren. Om samenhang te realiseren moet je verbinden. Een geslaagd proces combineert de 3 rollen. Toepassing en analyse van de rollen in praktijkvoorbeelden.
Ton Huijzer, Vera Maliepaard en Christiaan de Vries (allen RNR group)

2.8 Branding
Branding: niet louter reclame of marketing! Een instrument om met stakeholders kernwaarden voor een gebied te definiëren; kernwaarden die sturend en behulpzaam zijn bij het proces van gebiedsontwikkeling, van de selectie van architecten tot en met de overtuiging van klanten en het betrekken van toekomstige bewoners. Het toepassen van branding en het voeren van een duidelijke 'merktstrategie' leiden tot meerwaarde in de gebiedsontwikkeling. Maak kennis met de theorie en de praktijk en oefen met het definiëren van kernwaarden samen met andere sleutelpersonen in de gebiedsontwikkeling. Een goede manier om uw netwerk uit te breiden of te verstevingen!
Gert-Joost Peek, Gerrit van Vegchel en Danielle van der Zwan (allen ING Real Estate)

2.9 Implementation lab
Innovatieve ideevorming: bereiding van concreet ruimtevraagstuk in snelkookpan levert nieuwe inzichten en oplossingsrichtingen. Vreemde ogen dwingen en maken versnellen mogelijk.
Martijn Kramer en Bianca Peeters (beiden the International Insititute for the Urban Environment)

2.10 BELEVEN TIJDENS EXCURSIE:

Hart van Zuid: sociale en fysieke gebiedsontwikkeling
De gebiedsontwikkeling “Hart van Zuid” betreft de metamorfose van het Zuidplein en omgeving in Rotterdam. Kenmerkend voor de aanpak is de uitvoering van een sociaal programma Hart Sociaal waarin de inzet van lokale ondernemers, bewoners en professionals wordt benut om de veiligheid te verbeteren, de betrokkenheid van de bewoners te vergroten, ondernemerschap te stimuleren en om draagvlak te creëren voor de fysieke ingrepen in het gebied. De uitvoering van een groot aantal sociale en fysieke projecten is leidend voor de gebiedsontwikkeling. In de uitvoering werkt de gemeente samen met ontwikkelaars, lokale ondernemers en zorg- en onderwijsinstellingen. De projecten betreffen onder andere de renovatie van het busstation en het winkelcentrum, de bouw van een zorghotel en een zwemcentrum, de nieuwbouw van het Theater Zuidplein en de (her)bouw van een grote scholencombinatie. De samenhang tussen de sociale en de fysieke projecten komt alleen al tot uiting in de stageplaatsen die lokale bedrijven beschikbaar stellen voor leerlingen van deze scholen en het aansluiten van de leerlijnen op de omliggende werkgevers.

Tijdens de excursie bezoekt u enkele projecten van Hart van Zuid, en krijgt u informatie over de aanpak door de integratie van sociale en fysieke projecten en door de samenwerking met ondernemers, onderwijs en bewoners.

Met voortzetting van de excursie in de 3^e ronde van het parallelprogramma.

Marco Boender en Hans van Rossum (beiden Gemeente Rotterdam) en Doro Siepel (Theater Zuidplein)


2.11 ONTDEKKEN MET ONDERWIJS:

De Habiforum Opleidingen
Met onder meer de Masteropleiding Urban and Area Development (Hogescholen Utrecht, Rotterdam en Saxion) en de Praktijkacademie voor Gebiedsontwikkeling (een gerichte kennis&kunde-training voor professionals die al in het werkveld actief zijn).
Mirjam Huffstadt (Hogeschool Utrecht) en Ab van Luin (Habiforum)


PARALLELPROGRAMMA – DERDE RONDE
15.15-16.15 uur


3.1 LUISTEREN NAAR LEZING:

Ruimte voor de markt, markt voor ruimte
Marktpartijen spelen een steeds grotere rol in het publieke domein. Hoe optimaal rendement realiseren met hun expertise en innovatiekracht? Hoe te verbinden aan publieke doelen? Hoe gezamenlijk te opereren binnen knellende kaders uit Brussel en krimpende financiële perspectieven? Vertrouwen, realiteitszin en ambities.
Rein van Steeg, Lid Hoofddirectie AM
Aansluitend interview door Felix Rottenberg


3.2 KENNIS DELEN MET KOPLOPERS:

Geld

Haagse Binckhorst
Van binnenstedelijk bedrijventerrein tot hoogwaardig stedelijk woonwerklandschap: financiering van deze grootschalige transformatie vereist innovatief vakmanschap. Hoe om te gaan met groot aantal eigenaren, lange looptijd en departementale geldstromen in relatie tot integrale aanpak?
Dick van der Harst (Gebiedsonderneming Nieuw Binckhorst)

Zuidas Amsterdam
Onderhandelen over risico’s en rendementen en tegelijkertijd bouwen aan een sterk imago, ook internationaal, om toppartijen te kunnen trekken. Publiekprivate samenwerking: stuurmanskunst en avontuur.
Robert Dijckmeester (Amsterdam Zuidas)

Reflectie: Willem Korthals Altes (OTB TU Delft) en Willem Salet (UvA)
Gespreksleiding: Hans de Jonge (TU Delft / Brink Groep) en Peter van Rooy (Habiforum)


3.3 REFLECTEREN MET WETENSCHAPPERS:

Beeld en verbeelding van de wijk
Wat is de rol van beeldvorming en identiteit in de stedelijke vernieuwing? Welke invloed hebben factoren als fysieke ingrepen, verhuizingen en bevolkingsdynamiek op het beeld dat bewoners hebben van hun wijk? Wat kunnen identiteitsstrategieën zoals verbeelding door branding betekenen? Antwoorden van de straat: praktische waarde onderzocht in de Rotterdamse wijken Hoogvliet en Zuidwijk en de Schiedamse wijk Nieuwland.
André Ouwehand en Leeke Reinders (beiden OTB TU Delft)


WERKEN IN WERKSESSIES:

3.4 Mutual Gains Approach: beproefd en op de praktijk gebaseerd -
De Groene Uitweg
Weg met moeizame compromissen die maar niet willen leiden tot verbetering van ruimtelijke kwaliteit! Ontdek hoe zakelijk onderhandelen en het behartigen van werkelijke belangen tot daadwerkelijke verbetering van gebiedskwaliteit kunnen leiden. Praktijkvoorbeeld.
Frans Evers (RMNO), Onno van Eijk (Nirov), Hans Groot (Provincie Noord-Holland) en Peter Visser (voorheen Gedeputeerde Staten Noord-Holland)

3.5 Aanbesteden bij gebiedsontwikkeling: drie onbesproken heikele thema's besproken ...
Hoe krijg ik mijn voorkeurspartij binnenboord? Hoe objectief kun en moet je zijn? Na gunning starten de echte onderhandelingen ... Met aandacht voor strategische afwegingen en risico’s.
John Geelen, Els Le Large en Kai Liang (allen DHV)

3.6 Beheerbewust ontwikkelen: op naar duurzame en constante kwaliteit
Beheer en toekomstig gebruik als leidend principe vanaf de verkenning. Hoe doe je dat? Hoe werken instrumenten als belevingsscan en beheertoets?
Esther van der Wijk en Jessica van Zon (beiden Oranjewoud)

3.7 Gebiedsontwikkeling en bestuurlijke drukte
Bestuurlijke drukte als kans voor gebiedsontwikkeling! Hoe die kans te grijpen en te profiteren van de veelheid aan regionale platforms en initiatieven? De praktijk van de regio Rotterdam als voorbeeld.
Frans Soeterbroek (De Ruimtemaker)

3.8 Werkbank ruimtelijke kwaliteit: 'De Kwaliteitsgroeiversneller'
Een goed resultaat vergt duidelijke taal. Ruimtelijke kwaliteit = gebruikswaarde + belevingswaarde + toekomstwaarde. Toverformule of handige gereedschappen om gebied goed in beeld te brengen?
Peter Dauvellier (Dauvellier Planadvies) en Henk Puylaert (H2Ruimte)

3.9 Kennisproductiviteit in de praktijk: samen vernieuwen
Met kennis alleen kom je er niet. De kunst is om kennis optimaal te benutten. Hoe? De elf ontwerpprincipes draaien om urgentie, persoonlijke drijfveren, verleiden, verbinden en creatieve onrust. Leren innoveren met het ontwerpmodel voor innovatie.
Suzanne Verdonschot (Kessels & Smit, The Learning Company)


3.10 BELEVEN TIJDENS EXCURSIE:

Hart van Zuid: sociale en fysieke gebiedsontwikkeling
Bezoek aan diverse projecten met toelichting op de aanpak. 
Vervolg van de excursie in de 2^e ronde van het parallelprogramma.
Marco Boender en Hans van Rossum (beiden Gemeente Rotterdam) en Doro Siepel (Theater Zuidplein) 


3.11 ONTDEKKEN MET ONDERWIJS:

Simlandscape: gebiedsontwikkeling geen kinderspel!
Serious game geeft inzicht in processen en rollen, leert impasses te doorbreken. Een eerste spelronde live: hoe werkt het en wat zijn toepassingsmogelijkheden? 
Mark Reefman, René Siemens, Arjan Sikking en Rob de Waard (allen Nieuwland Advies)

SPIEGELPLEIN

Ontmoet hier onder meer initiatiefnemers Habiforum en Nirov en een groot aantal partners van NederLandBovenWater. 

Onderstaande organisaties presenteren hun visie op gebiedsontwikkeling op het Spiegelplein:

- ASR Vastgoed Ontwikkeling
- Atrivé
- Bank Nederlandse Gemeenten
- BNSP/NVTL Werkgroep DSO/Stichting Beursloge Projecten
- Dutch Green Building Council
- DHV
- Dienst Landelijk Gebied
- dS+V Rotterdam
- Habiforum
- Heijmans Vastgoed
- ING Real Estate Development
- IPO
- Ministerie van VROM
- NederLandBovenWater
- Nirov
- Oranjewoud
- RIO nuevo!
- Royal Haskoning
- Waterschap Amstel, Gooi en Vecht
- Wereld Natuur Fonds
- Ymere